แผ่นดินไหวเป็นภัยพิบัติลำดับท้ายๆ ที่คนไทยจะนึกถึง เพราะประเทศของเราไม่ได้อยู่ในพื้นที่ที่จะประสบแผ่นดินไหวเป็นประจำอย่างญี่ปุ่น อินโดนีเซีย หรือฟิลิปปินส์ จากกรณีเมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2568 ที่ประเทศเมียนมาร์เกิดแผ่นดินไหว และส่งผลกระทบถึงหลายจังหวัดของประเทศไทย โดยเฉพาะกรุงเทพมหานครที่ทำให้อาคารหลายแห่งสั่น เกิดความอลหม่าน ผู้คนต้องอพยพจากคอนโดและตึกสูงใจกลางเมืองจำนวนมาก
เหตุการณ์ดังกล่าวทำให้เกิดการตระหนักรู้ว่าประเทศไทยไม่ได้มีแผนการรับมือแผ่นดินไหวสักเท่าไหร่ Kaidee Property จึงอยากนำเสนอคู่มือเอาตัวรอดแผ่นดินไหว รวบรวมวิธีการรับมือเบื้องต้น โดยเฉพาะชาวกรุงที่มักอาศัยและทำงานอยู่ในตึกสูง เพื่อการอพยพจากตึกสูงได้อย่างปลอดภัยทั้งกายและใจ ทั้งช่วงเกิดแผ่นดินไหว และหลังจากเหตุการณ์ผ่านพ้นไปแล้ว
วิธีปฏิบัติตัวในอาคารสูงระหว่างแผ่นดินไหว
วิธีปฏิบัติตัวในอาคารสูงระหว่างแผ่นดินไหว
หาที่กำบัง
ก่อนอื่นให้หาจุดปลอดภัยในตึกสูง เช่น ที่กำบังต่างๆ ซึ่งที่หาได้ง่ายสุดมักเป็นโต๊ะ จะโต๊ะทำงานหรือโต๊ะทานข้าวก็ได้ ดังนั้น เมื่อเกิดแผ่นดินไหว ให้รีบมุดหลบใต้โต๊ะก่อนเป็นอันดับแรก จับขาโต๊ะไว้ให้แน่น เพื่อเคลื่อนตัวไปตามแรงสั่นสะเทือนโดยตัวเราไม่หลุดจากที่ยึด จากนั้นอยู่ตรงนั้นจนกว่าแผ่นดินไหวจะหยุด
หาก ณ จุดที่คุณอยู่ในตึกไม่มีโต๊ะ อย่าเพิ่งลนลาน ให้หมอบราบกับพื้นหรือก้มต่ำตามมุมห้อง อยู่ให้ห่างพวกกระจก หน้าต่าง โคมไฟ หรือตู้เก็บของ และใช้แขนหรือมือบังหัวกับคอเอาไว้ ถ้ามีของนุ่มนิ่มอย่างผ้าหรือหมอน ก็คว้ามาช่วยรองหัวได้อีกแรง สิ่งแรกที่เกิดขึ้นเมื่อแผ่นดินไหวคือสิ่งของตกหล่น จึงเป็นที่มาของการหาที่กำบัง ลำพังของเล็กๆ น้อยๆ ตกใส่อาจพอทน แต่หลายครั้งมันคือของชิ้นใหญ่ เช่น ชั้นหนังสือล้มทับ เฟอร์นิเจอร์น้ำหนักเยอะตกใส่ หรือฝ้าเพดานถล่มลงมา ซึ่งก่อให้เกิดอาการบาดเจ็บหรือติดอยู่ในตึกได้
ออกจากตึกเมื่อแผ่นดินไหวสงบ
เวลาเกิดแผ่นดินไหว ถ้าอยู่ในตึกก็อย่ารีบบุ่มบ่ามออกมา เพราะเสี่ยงเจออุบัติเหตุจากสิ่งของหล่นใส่ พอการสั่นไหวสงบลงค่อยออกจากตึก และที่สำคัญ ต้องลงบันไดเท่านั้น อย่าใช้ลิฟต์เด็ดขาด เราไม่รู้ว่าระหว่างที่แผ่นดินไหว ลิฟต์ได้รับผลกระทบอะไรบ้าง อาจเกิดลิฟต์ค้างหรือลิฟต์ตกก็ได้ ดังนั้นอย่าเสี่ยง ให้คาดการณ์ไปเลยว่าลิฟต์เสีย
พยายามอย่าตื่นตระหนกระหว่างใช้บันไดหนีไฟ และอย่ากรูกันวิ่งออกนอกตึก เพราะอาจทำให้เกิดการเบียดเสียดและหกล้มได้
เมื่อออกมาจากตึกได้แล้ว ให้หาพื้นที่โล่งเพื่อติดตามสถานการณ์ และอย่ารีบกลับเข้าไปทันที ควรอยู่ให้ห่างจากตึก เสาไฟฟ้า ป้ายต่างๆ เผื่อสิ่งเหล่านี้ล้มลงมา จะได้ไม่เป็นอันตรายต่อตัวเรา
ทำอย่างไรถ้าติดอยู่ในตึก
วิธีปฏิบัติตัวในอาคารสูงระหว่างแผ่นดินไหว
ก่อนอื่นต้องตั้งสติ อย่าทำกิจกรรมที่เป็นการจุดไฟเพราะอาจก่อให้เกิดอันตราย กรณีฝุ่นตลบก็ควรหาผ้ามาปิดหน้าปิดจมูกไว้ อย่าตะโกนเรียกพร่ำเพรื่อ เพราะอาจเป็นการสูดฝุ่นหรือสารเคมีอื่นๆ เข้าสู่ร่างกายแทน ให้สื่อสารด้วยการใช้นกหวีด หรือเคาะท่อ หรือฝาผนัง เพื่อส่งสัญญาณต่อหน่วยกู้ภัย แต่ถ้าโทรศัพท์ยังใช้ได้ปกติก็ติดต่อขอความช่วยเหลือได้เลย
หากมีคนอื่นติดอยู่ด้วย ก็พยายามสร้างขวัญกำลังใจให้แก่และกัน จะได้ไม่จิตตกทั้งคู่
หลังแผ่นดินไหวแล้วทำอย่างไรต่อ
หลังแผ่นดินไหวมักมีอาฟเตอร์ช็อค หมายถึงการสั่นสะเทือนซ้ำๆ โดยทั่วไปจะมีความรุนแรงน้อยกว่า บางครั้งอาจถึงขั้นไม่รู้สึกถึงแรงสั่นก็มี แต่ก็ไม่ควรประมาทและชะล่าใจจนเกินไป เพราะอาฟเตอร์ช็อคก็สามารถสร้างความเสียหายเพิ่มเติมให้กับตึกสูงหรือบ้านของคุณได้เหมือนกัน
อีกสิ่งที่ต้องทำ คือ ติดตามข่าวสารจากแหล่งที่เชื่อถือได้เท่านั้น เวลาเกิดภัยพิบัติ ข่าวสารบนโซเชียลจะมาไวมากๆ ซึ่งทำให้เราต้องมีวิจารณญาณมากตามไปด้วย อย่าเชื่อและแชร์ข่าวปลอม หรือข่าวลือที่ไม่ได้รับการยืนยันจากทางการ
สิ่งที่ต้องเช็คเบื้องต้นเมื่อกลับเข้าไปในตึก
หากคุณอาศัยอยู่ในคอนโดและได้รับการยืนยันว่าสามารถกลับเข้าห้องได้ อย่าลืมตรวจสอบสิ่งเหล่านี้
- รอยร้าว ตรวจสอบให้ทั่วห้องว่ามีรอยร้าวตรงไหนบ้าง ไม่ว่าจะรอยเล็ก รอยใหญ่ ถ่ายรูปเก็บไว้ให้หมด จากนั้นส่งต่อให้ทางนิติบุคคลคอนโดหรืออาคารเพื่อดำเนินการตรวจสอบต่อไป
- ฝ้า ผนัง กระเบื้อง แผ่นดินไหวมักทำให้เกิดการถล่มของสิ่งเหล่านี้ หากมันมีการหลุดลอกออกมาให้เห็นชัดเจนก็ไม่เป็นไร ถือว่าเป็นความเสียหายที่เห็นชัดเจน แต่จะมีบางจุดที่อาจเป็นผนังหรือกระเบื้องที่มีการขยับแล้วแต่ยังไม่หลุด ให้ตรวจสอบดูดีๆ และแจ้งนิติบุคคล เพราะอาจเสี่ยงว่าจะเกิดความเสียหายในทีหลังได้
- การรั่วซึม เวลาตึกสั่น อาจทำให้พวกข้อต่อของท่อขยับผิดรูปจนท่อรั่ว ถ้าพบเร็วก็จะได้แจ้งซ่อมในทันที
การเตรียมตัวรับมือแผ่นดินไหวในอนาคต
ในเมื่อเรารู้แล้วว่าแผ่นดินไหวในไทยไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป อย่าลืมวางแผนไว้เผื่อเกิดภัยพิบัติครั้งหน้า มาดูกันเลยว่าควรมีอะไรติดตัวไว้บ้าง
- กระเป๋ายังชีพ: ภายในควรมีสิ่งของจำเป็นไว้สำหรับเอาตัวรอด เช่น น้ำดื่ม อาหารแห้ง เสื้อผ้า นกหวีด ไฟฉายพร้อมถ่านสำรอง ยาสามัญประจำบ้าน ผ้าอนามัย เพาเวอร์แบงก์ เอกสารสำคัญพร้อมซองกันน้ำ และเงินสดติดกระเป๋า เวลาเกิดแผ่นดินไหวขึ้นมาเราก็คว้ากระเป๋าหนีได้เลย ไม่ต้องเสียเวลายืนล่กว่าจะทำยังไงดี
- แผนการอพยพ: ศึกษาเส้นทางการอพยพจากตึกสูง คอนโด ออฟฟิศ หรืออาคารที่ไปอยู่บ่อยๆ ทางหนีไฟอยู่ตรงไหน มีกี่ทาง จุดรวมพลอยู่ตรงไหน สิ่งเหล่านี้ช่วยได้มากเมื่อเกิดภัยพิบัติ
- ช่องทางติดต่อขอความช่วยเหลือ: สายด่วนเบอร์นิรภัย 1784 ควรเซฟเก็บไว้ นอกจากนี้ หากคุณมีเบอร์อื่นๆ อย่างสถานีตำรวจ กู้ภัย ดับเพลิงใกล้บ้าน ก็ควรเซฟเก็บไว้เช่นกัน จะได้ติดต่อง่ายเมื่อเกิดเหตุ
แผ่นดินไหวขนาดนี้ ยังควรอยู่คอนโดอีกไหม?
แผ่นดินไหวขนาดนี้ ยังควรอยู่คอนโดอีกไหม?
หลายคนอาจรู้สึกไม่ปลอดภัยที่ได้เห็นตึกสูงโยกไปโยกมา หรือเห็นการชำรุดของตึกและคอนโด แต่ที่จริง คอนโดส่วนใหญ่ในประเทศไทยนั้นถูกสร้างให้รองรับแผ่นดินไหวประมาณนึงอยู่แล้ว การที่ตึกโยกไปมาก็เป็นสัญญาณที่ดีว่ามีการถ่ายเทน้ำหนักเพื่อกันไม่ให้ตึกถล่ม แต่ก็ไม่ได้แปลว่าเราควรเมินเฉยกับประเด็นนี้ แผ่นดินไหวควรเป็นอีกหนึ่งปัจจัยในอนาคตที่เอาไว้พิจารณาเมื่ออยู่คอนโดเช่นกัน โดยคุณอาจสอบถามกับทางนิติบุคคลเกี่ยวกับมาตรฐานการก่อสร้าง หรือเลือกซื้อ เช่า บ้านและคอนโด กับ Kaidee Property ก็เป็นอีกทางเลือกที่เหมาะสมเช่นกัน